Profilaktyka cukrzycy w Twoich rękach!

Ceną za współczesny tryb życia – nadmiar obowiązków zawodowych, przewlekły stres, brak czasu na odpoczynek, racjonalne odżywianie oraz regularną aktywność fizyczną – bywają choroby cywilizacyjne, z cukrzycą typu 2. na czele. Będąc aktywną zawodowo, troszcząc się o rodzinę, firmę oraz pracowników nie wolno zapominać o własnym zdrowiu. Choć profilaktyka cukrzycy wymaga wysiłku i czasu, bez wątpienia jest inwestycją, która się opłaca.

Cukrzyca typu 2. to pierwsza choroba niezakaźna, która przez Światową Organizację Zdrowia została uznana za epidemię. Kiedyś była domeną seniorów, dzisiaj diagnozowana jest coraz wcześniej u osób w tzw. sile wieku, w pełni aktywnych zawodowo. Jej subtelne objawy bardzo często są lekceważone. Permanentne zmęczenie? To na pewno z powodu nadmiaru pracy. Sucha skóra? Nic dziwnego, wysusza ją i słońce, i centralne ogrzewanie. Suchość w ustach? To pewnie wina klimatyzacji… W codziennym zabieganiu mamy tendencje do bagatelizowania symptomów, które nie są bardzo uciążliwe. To błąd. Zamiast udawać, że przemożna chęć na drzemkę w ciągu dnia jest czymś naturalnym, lepiej skontrolować poziom cukru we krwi.

O cukrzycy słów kilka

Na cukrzycę typu 2. głównie narażone są osoby z nadwagą i otyłością. Nadmiar tkanki tłuszczowej, w szczególności zlokalizowany w okolicach talii, prowadzi do zjawiska zwanego insulinoopornością. To stan, w którym wytwarzana przez trzustkę insulina nie działa efektywnie, a w konsekwencji pojawia się hiperglikemia, czyli za wysoki poziom cukru. Aby ją przezwyciężyć trzustka produkuje coraz większe ilości insuliny. Po kilku latach takiej pracy ponad normę, przestaje być wydolna. Pojawia się konieczność leczenia insuliną.

Skala problemu

W Polsce na cukrzycę choruje prawie 3 mln osób. W zdecydowanej większości jest to cukrzyca typu 2., będąca konsekwencją nieprawidłowej masy ciała i siedzącego trybu życia. Niestety szacuje się, że w tej grupie osób, aż 1/3 nie jest świadoma swojej choroby. Dzieje się tak dlatego, że cukrzyca typu 2. to typowy „cichy zabójca”, który początkowo często nie daje żadnych objawów. Niestety w tym samym czasie niszczy naczynia krwionośne, prowadząc do rozwoju powikłań. Z tego powodu warto raz na jakiś czas kontrolować poziom cukru we krwi. Szczególnie, jeśli jesteśmy w grupie ryzyka: mamy nadwagę lub cierpimy na otyłość, prowadzimy mało aktywny tryb życia, żyjemy w dużym stresie oraz kiedy mamy predyspozycje genetyczne do cukrzycy, czyli chorują na nią nasi bliscy.

Leczenie

Cechą typową dla cukrzycy typu 2. jest jej postępujący charakter. Leczenie zwykle zaczyna się od przyjmowania leków doustnych, ograniczenia spożywania węglowodanów prostych oraz sporadycznych pomiarów poziomu cukru we krwi. Z czasem konieczna jest intensyfikacja terapii – pacjent przyjmuje coraz więcej leków, coraz częściej musi monitorować glikemię. Po kilku latach i to nie wystarcza i konieczne jest rozpoczęcie insulinoterapii. Leczenie insuliną wymaga regularnego badania poziomu cukru we krwi (kilka, kilkanaście razy dziennie) oraz niesie ze sobą ryzyko niedocukrzenia – nadmiernego obniżania się poziomu cukru we krwi. Innymi słowy, choć cukrzyca typu 2. początkowo wydaje się mało angażującą pacjenta chorobą, z czasem stawia przed nim coraz większe wymagania.

Kontrola glikemii

Integralną częścią leczenia cukrzycy jest samokontrola, która polega na badaniu poziomu cukru we krwi glukometrem. Osoby przyjmujące insulinę muszą nawet 10–12 razy dziennie pobrać z palca kroplę krwi, aby wykonać takie badanie. Pomiary cukru bywają bolesne, ale też nie dają pacjentowi pełnej wiedzy o tym, jak kształtują się jego glikemie w ciągu całej doby. Stąd tak duże zainteresowanie pacjentów nowymi technologiami, które pozwalają całościowo i bezboleśnie monitorować cukrzycę. Przykładem takiego rozwiązania jest nowy system do pomiaru cukru we krwi FreeStyle Libre, który nie wymaga nakłuwania opuszki palca.1 System składa się z sensora umieszczanego na tylnej części ramienia i czytnika. Aby sprawdzić glikemię, wystarczy zbliżyć czytnik do sensora. Na ekranie wyświetli się poziom cukru, strzałka trendu wskazująca czy stężenie glukozy rośnie, spada czy jest stabilne oraz wykres z automatycznie zapisanym poziomem cukru z ostatnich 8 godzin. Wystarczy raz na 8 godzin zeskanować sensor czytnikiem, aby mieć pełny podgląd tego jak kształtował się poziom naszego cukru przez całą dobę. Sensor jest wodooporny2, można się z nim kąpać, brać przysznic oraz ćwiczyć. Sam pomiar jest bardzo dyskretny i można go wykonać nawet przez ubranie.3 Z systemu Freestyle Libre mogą korzystać dorośli i dzieci od 4 roku życia.4

Nie daj się cukrzycy!

Szukając przyczyn wielu chorób cywilizacyjnych, w tym cukrzycy typu 2., zwraca się uwagę na produkty wysokoprzetworzone. Zabiegani, zapracowani, w ciągłym pośpiechu, chętnie sięgamy po produkty gotowe, które nie wymagają od nas przygotowania. Niestety bardzo często w ich składzie znajdują się składniki małowartościowe, a co gorsze dodatki typu syrop glukozowo-fruktozowy czy utwardzane tłuszcze roślinne. Liczne badania prowadzone w ostatnich latach wykazały, że substancje te podnoszą cholesterol oraz przyczyniają się do odkładania się tkanki tłuszczowej w okolicach talii. Podobnie powinniśmy unikać nadmiaru cukrów prostych, a te czają się wszędzie: w płatkach śniadaniowych, musli, sokach owocowych, jogurtach, w gotowych sosach do makaronów, w ketchupie, w pieczywie paczkowanym oraz tym, które udaje razowe, a tak naprawdę bywa barwione miodem lub słodem. Przykłady można mnożyć. Pierwsze co możemy zrobić, chcąc ustrzec siebie i swoją rodzinę od cukrzycy, to wnikliwie czytać etykiety produktów wybierając żywność jak najmniej przetworzoną. Należałoby także wyeliminować z jadłospisu produkty garmażeryjne oraz oczywiście słodycze, które dla wielu zabieganych osób są niezbędnym zastrzykiem energetycznym w trakcie długich przerw pomiędzy posiłkami.

Ruch niejedno ma imię

Żeby skutecznie zapobiegać epidemii cukrzycy konieczna jest aktywność fizyczna, która uwrażliwia nasze tkanki na działanie insuliny, czyli zmniejsza insulinooporność. Myśląc o wysiłku fizycznym mamy skłonność wyobrażać sobie jego najbardziej ekstremalne postaci, co skutecznie zniechęca tych, którzy przygodę ze sportem zaczynają od zera. Tymczasem każda forma aktywności nam służy i nie trzeba od razu rzucać się w wir sportów ekstremalnych, aby doświadczać korzyści zdrowotnych. W codziennym życiu warto szukać okazji do tego, by się poruszać. Zawsze można wysiadać przystanek wcześniej w drodze z pracy bądź do pracy, aby ten odcinek przejść na piechotę, jeżdżąc samochodem celowo warto zostawić go nieco dalej, by mieć okazję do spacerów. Unikajmy wind i ruchomych schodów, w ramach przysługującej nam przerwy w pracy spacerujmy. Spacerować i pracować można rozmawiając jednocześnie przez telefon komórkowy w sprawach służbowych… Niby nic, ale właśnie takie małe kroki, wykonywane systematycznie skutecznie odsuwają od nas widmo cukrzycy typu 2.

Patronem merytorycznym tekstu jest firma Abbott. Więcej artykułów o zdrowiu i profilaktyce cukrzycy znajdziesz tu: www.bibliotekadiabetyka.pl. Informacje o systemie FreeStyle Libre znajdują się również na stronie www.freestylelibre.pl

1. Pomiar glikemii przy pomocy sensora nie wymaga użycia nakłuwacza. Test z opuszki palca za pomocą glukometru jest konieczny w okresach szybkich zmian stężenia glukozy we krwi, kiedy stężenie glukozy w płynie śródtkankowym może nie odzwierciedlać dokładnie stężenia glukozy we krwi lub w przypadku, kiedy system informuje o hipoglikemii lub zbliżającej się hipoglikemii, lub kiedy objawy są niezgodne z odczytem systemu. 2. Sensor jest wodoodporny w wodzie o głębokości do 1 metra przez maksymalnie 30 minut. 3. Czytnik pozwala na skanowanie wyników przez ubranie o grubości do 4 mm. 4. Opiekun będący osobą pełnoletnią (w wieku co najmniej 18 lat) jest odpowiedzialny za nadzór, kontrolę oraz pomoc dziecku (w wieku 4-17 lat) w użyciu systemu FreeStyle Libre, jak również w interpretacji jego wskazań.

ADC/BB/1/2016